Zadanie 21. (0–3)

Matura, matura probna nowa era 2015 · XVI.9 Ewolucja człowieka — formy kopalne człowiekowatych

Treść

W kościach wymarłych organizmów znajdują się niewielkie ilości DNA. Na podstawie porównania sekwencji DNA mitochondrialnego wyizolowanego z kości neandertalczyka z sekwencjami DNA mitochondrialnego człowieka współczesnego skonstruowano drzewo ﬁlogenetyczne przedstawione poniżej. neandertalczyk człowiek współczesny Źródło: T.A. Brown, Genomy, Warszawa 2012, s. 617. a) Na podstawie analizy drzewa ﬁlogenetycznego określ, czy neadertalczyk był przodkiem człowieka współczesnego. Odpowiedź uzasadnij. b) Wyjaśnij, dlaczego w ﬁlogenetyce molekularnej stosuje się zwykle DNA mitochondrialny, a nie DNA jądrowy. c) Podaj nazwę techniki biologii molekularnej stosowanej do powielania m.in. DNA kopalnego.

Pokaż odpowiedź

Rozwiązanie

Nie, ponieważ analiza mitochondrialnego DNA / mtDNA wykazała znaczne różnice w sekwencji nukleotydowej neandertalczyka i człowieka współczesnego, wskazujące na dwie oddzielne linie rozwojowe (pochodzące od wspólnego przodka).

Schemat punktowania

1 pkt – za poprawne określenie, czy neandertalczyk był przodkiem człowieka współczesnego oraz poprawne uzasadnienie;

0 pkt – za odpowiedź niepełną, błędną lub brak odpowiedzi. 21.b) (0–1)

Rozwiązanie

Ponieważ jedynym źródłem jego zmienności są mutacje. / Ponieważ mitochondrialny DNA / mtDNA ma słabsze mechanizmy naprawcze (więc zmiany w jego sekwencji gromadzą się szybciej niż w sekwencji DNA jądrowego).

Schemat punktowania

1 pkt – za poprawne wyjaśnienie stosowania mitochondrialnego DNA w filogenetyce molekularnej;

0 pkt – za odpowiedź niepełną, błędną lub brak odpowiedzi. 21.c) (0–1)

Rozwiązanie

PCR / Łańcuchowa reakcja polimerazy.

Schemat punktowania

1 pkt – za poprawne podanie nazwy;

0 pkt – za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.